Het ‘magische’ jaar 2020 staat voor de deur, hoog tijd om nieuwe stevige ambities te formuleren

Het lijkt nog niet eens zo lang geleden dat bedrijven grote ambities formuleerden voor het ‘magische’ jaar 2020. Zo’n mooi rond jaartal vroeg natuurlijk om inspirerende vergezichten, stippen op de horizon en grootse plannen. Inmiddels is 2019 aangebroken. Een jaar waarin hopelijk veel van deze uitgesproken ambities gerealiseerd worden. 2020 is niet meer dat verre magische jaar maar komt angstvallig dichtbij.

Tijd voor stevige ambities ‘beyond 2020’

Angstvallig omdat veel maatschappelijke uitdagingen nog niet opgelost zijn. In 2020 zal de CO2 uitstoot in Nederland naar schatting hoger zijn dan afgesproken, aldus het rapport ‘Noodzakelijk beleid Klimaatakkoord’. Om het reductiedoel van ten minste 49% voor 2030 te behalen, moeten we als Nederland dus eerst een forse achterstand wegwerken. Ook op mondiaal niveau is er reden tot zorg: uit het voortgangsrapport van de Verenigde Naties over de Sustainable Development Goals blijkt dat het aantal mensen met honger is gestegen met 38 miljoen, dat 9 van de 10 mensen in steden verontreinigde lucht inademt en het levensonderhoud van meer dan 1 miljard mensen in het geding komt door bodemdegradatie. Gelukkig zien we ook positieve ontwikkelingen. Steeds meer mensen hebben toegang tot elektriciteit en het aantal mensen dat werkt zonder daar een leefbaar inkomen voor te krijgen, neemt af. Bovenal is duurzaamheid een begrip dat niet meer weg te denken is uit onze samenleving.

We zien een belangrijke rol voor bedrijven weggelegd om de negatieve impact op de omgeving te verminderen, en positieve impact te versnellen via innovatieve producten en diensten. De cruciale vraag hierbij is hoe je als organisatie relevant blijft in een veranderende wereld. Immers, zonder duidelijke positionering en heldere doelen voor de toekomst is een organisatie stuurloos.

Duurzaamheid leeft, nu de resultaten nog. Want als we bij Sustainalize de balans opmaken, gaat de duurzame verandering wat ons betreft nog niet hard genoeg. En met 2020 om de hoek, is het dus tijd voor stevige ambities ‘beyond 2020’.

Hoe ontwikkel je als bedrijf een duurzame strategie…

Wij zien onder onze klanten, veelal ondernemingen met wereldwijde impact, een grote drive en inzet om bij te dragen aan de wereldwijde agenda voor duurzame ontwikkeling richting 2030, de SDG’s. Maar wat zijn nu de juiste lange-termijn doelen, de ‘Big & Hairy Goals’ die richting geven aan de organisatie en waarmee je kunt gaan sturen op positieve impact?

Wij mogen een groeiende groep bedrijven hierbij helpen, en delen graag onze ervaringen. Er bestaat volgens ons geen ‘one-size-fits-all’ aanpak. We kijken met een geïntegreerde bril naar de strategische richting van het bedrijf, waarbij we vaak de ‘strategie ruggengraat’ als leidraad gebruiken. Strategieontwikkeling is een complex proces, en zo’n leidraad helpt om ervoor te zorgen dat we dezelfde taal spreken met elkaar. We leggen hierin uit hoe begrippen als een purpose, visie en ambities zich tot elkaar verhouden.

…en voor welke stip aan de horizon?

In ons ‘strategie-woordenboek’ omschrijft de purpose van een bedrijf de positieve impact die het wil maken op de wereld en/of de levens van haar stakeholders. Het wezenlijke ‘waarom’ van een organisatie. Een goed voorbeeld is DSM dat ‘betere levens voor iedereen, nu en in de toekomst wil creëren’. Omdat dit de kern van een bedrijf raakt, is een purpose vaak tijdloos. Een visie heeft juist wel een duidelijk tijdselement. Met een visie vertel je als bedrijf wat je wil realiseren op een specifiek moment in de tijd. Dit kan geformuleerd worden als een ‘Big Hairy Audacious Goal (BHAG)’, een concept dat in de jaren negentig geïntroduceerd werd door Jim Collins en Jerry Porras. Randstad wil bijvoorbeeld het werkende leven van 500 miljoen raken in 2030. Hiermee laat het human resources bedrijf zien dat het verder wil gaan dan de huidige kernactiviteiten, en maatschappelijke uitdagingen rondom jeugdwerkgelegenheid, diversiteit en inclusie wil oppakken.

Met 2020 in het vizier, is nu hét moment aangebroken om een inspirerende visie vast te stellen. Omdat de SDG’s geformuleerd zijn met 2030 als stip op de horizon, ligt het voor de hand om ditzelfde jaar als uitgangspunt te nemen. Toch kunnen er goede redenen zijn om te kiezen voor een jaartal zoals 2025, bijvoorbeeld omdat de sector waarin jouw bedrijf opereert zo in ontwikkeling is dat 2030 te ver weg ligt om een betekenisvolle visie te formuleren. Of neem een langere horizon richting 2050 om aan te sluiten bij de World Business Council for Sustainable Development.

Van een inspirerende visie naar concrete ambities

Met alleen een purpose en een visie ben je er natuurlijk nog niet. Een (midden) lange-termijn visie bestaat meestal uit verschillende ambities. Ambities hebben een kortere tijdslijn dan een visie, en worden vaak geformuleerd als doelstellingen voor de komende 3 tot 5 jaar. Zo heeft DSM de purpose vertaalt in een visie & strategie met verschillende doelstellingen. Het concern wil bijvoorbeeld in 2020 65% van zijn omzet via duurzame producten (‘Brighter Living Solutions’) realiseren. Een goede ambitie is meetbaar, en gaat daarom gepaard met een output Key Performance Indicator (KPI). De output KPI met een ‘target’ helpt om te beoordelen of de ambitie daadwerkelijk wordt behaald.

En dan?

Dan begint het pas. Een lange-termijn visie met bijbehorende ambities geeft nog geen antwoord op de vraag: ‘hoe gaan wij als bedrijf onze visie en ambities realiseren?’. Hiervoor moet worden bepaald welke activiteiten je als bedrijf moet ondernemen en/of waar je goed in moet zijn om je doelen te behalen. Dit kun je value drivers noemen, of kritische succesfactoren, het gaat in elk geval om activiteiten waar je als organisatie op kunt sturen. Bij dit proces worden ook dilemma’s blootgelegd. Als een bedrijf in 2025 voor 80% circulair wil zijn, dan moet in het inkoopproces de wens om circulaire grondstoffen doorklinken. Vervolgens moeten inkoopbeslissingen daarop gebaseerd worden, óók als dit betekent dat je op een fundamenteel andere manier met je leveranciers zal moeten gaan samenwerken. Drivers zijn de sleutel voor het bedrijf om zijn duurzame strategie te realiseren. Samen met onze klanten bouwen we in deze fase een ‘strategiekaart’ die leidend wordt voor de succesvolle uitvoering van de duurzame strategie. Meer hierover in onze volgende blog.

Is het makkelijk om als bedrijf een betekenisvolle visie met ambities voorbij 2020 te definiëren én uit te voeren? Nee, helaas niet. Is het nodig? Ja! Broodnodig zelfs. De wereld vraagt om bedrijven met lef en ambitie, en wij ondersteunen hen graag. Meer weten over onze aanpak? Neem dan gerust contact met ons op.

Op naar een jaar waarin hopelijk veel van de 2020 ambities gehaald zullen worden, en betekenisvolle visies en ambities worden ontwikkeld beyond 2020. Met de beste wensen!

Auteur: Anne-Marie Slaa, consultant Sustainalize

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, recente blogs en evenementen met onze periodieke email nieuwsbrief (3-4x per jaar)!