De potentie van materialiteit: Deel 3 (de afstemming met strategie en risico’s)

In de eerste twee blogs van onze tetralogie over materialiteit deelden we onze visie op de impact van de laatste GRI-revisies op de manier waarop we materialiteit in organisaties gebruiken en de impact van COVID-19 op de (her)-uitvoering van de materialiteitsbeoordeling.  Ook onderzochten we de uitdaging in de manier waarop organisaties reageren op de geïdentificeerde materiële onderwerpen. In dit derde blog over het onderwerp willen we dieper ingaan op het potentieel van materialiteit wanneer we het integreren in een strategie. Deze integratie in de strategie vereist ook afstemming in de manier waarop we de risico’s van de materiële onderwerpen inschatten.

Het belang van het synchroniseren van materialiteit en strategie
Organisaties definiëren logischerwijs strategieën om hun doelstellingen en doelen te bereiken. Materialiteitsbeoordelingen bepalen welke onderwerpen belangrijk zijn voor de primaire stakeholdergroepen van de organisatie. De materialiteitsthema’s zijn thema’s die een impact hebben op de organisatie of beïnvloed worden door de organisatie. Na afronding van een materialiteitsbeoordeling gebruiken sommige organisaties dit alleen als input voor het jaarverslag. Gelukkig zetten de meeste organisaties door en worden actieplannen gedefinieerd om hun bijdrage aan de materialiteitsthema’s aan te pakken. De uitvoering van die actieplannen wordt regelmatig gemonitord door een CSR- of duurzaamheidsmanager. Dus wat hebben strategie en materialiteit nu met elkaar gemeen?

Ze identificeren beiden wat echt belangrijk is voor de organisatie en hebben als doel de voortgang in mate van realisatie te bewaken. Strategie en materialiteit zijn echter twee managementhulpmiddelen op verschillende ‘frequenties’. Het synchroniseren van de frequenties van strategie (ontwikkeling) en de uitkomst van de materialiteitsbeoordeling stelt de organisatie in staat om een intelligente combinatie te maken van zowel de strategische pijlers & doelstellingen als de materiële onderwerpen.

Laten we een voorbeeld nemen: in een wereld waarin strategie en materialiteit nog niet gesynchroniseerd zijn, kan een organisatie een strategie hebben die volledig gericht is op financiële winst en groei. Ondertussen wordt een materialiteitsbeoordeling uitgevoerd en worden materiële thema’s als ‘Maatschappelijke impact’ en ‘Welzijn en betrokkenheid van medewerkers’ onafhankelijk van de strategie behandeld. De manier waarop de organisatie ‘Maatschappelijke impact’ en ‘Welzijn en betrokkenheid van medewerkers’ benadert, wordt echter geïntegreerd in de strategie die leidt tot financiële winst en groei wanneer beide managementinstrumenten gesynchroniseerd zijn. Integratie stimuleert organisaties om actief na te denken over hun rol in relatie tot de materiële onderwerpen en hoe ze kunnen bijdragen aan gebieden waar ze een grote impact hebben. Plus, wat stakeholders belangrijk vinden.

Een welkom neveneffect is het oplossen van ‘het bestuursvraagstuk’, met betrekking tot het behandelen van de materiële onderwerpen als onafhankelijke onderwerpen, wat vaak niet wordt gezien als een hoge prioriteit wanneer deze niet direct gerelateerd zijn aan de strategie. Het integreren van de materiële onderwerpen in de strategie stelt de organisatie in staat om de bestaande governance structuur ook te gebruiken voor strategische doelstellingen voor materiële onderwerpen, waardoor het risico van het niet nemen van verantwoordelijkheid door (senior) leiderschap wordt verminderd.

Ja, we weten dat het bovenstaande voorbeeld overdreven en vereenvoudigd is, maar het illustreert het potentieel van materialiteit. Tegenwoordig kunnen organisaties profiteren van een verdere integratie van materiële onderwerpen in hun bedrijfsstrategieën. Ten eerste is er reputatieschade, omdat de maatschappij en de stakeholders van de organisatie deze onderwerpen als belangrijk hebben aangegeven. Daarom zullen ze de organisatie belonen voor hun inspanningen wanneer ze ernaar handelen. Ten tweede zullen deze niet-financiële indicatoren belangrijker worden om het succes van organisaties op de lange termijn te beoordelen, aangezien deze indicatoren de duurzaamheid van het bedrijfsmodel veel beter illustreren dan alleen de jaarlijkse financiële winst. Ten slotte, als je een businessmodel kunt ontwikkelen waarin je de samenleving dient, het milieu positief beïnvloedt en wat geld kunt verdienen, ben je een held!

De trilogie van strategie, materialiteit en risico
Het integreren van het resultaat van de materialiteitsbeoordeling in de strategie helpt de organisatie dus om zich te concentreren op wat echt belangrijk is voor de organisatie. Een zeer interessant neveneffect is dat de stakeholders van de organisatie tevreden zijn wanneer de onderwerpen die zij relevant vinden voor de strategie van de organisatie op transparante wijze worden geïntegreerd. We hebben de voordelen van de integratie van materiële onderwerpen en strategie uitgelegd. Maar er zijn zeker geen voordelen zonder risico’s te nemen. Wat is dan de impact en de rol van risico’s?

Het realiseren van de doelstellingen van de organisatie vereist het nemen van risico’s. De meeste organisaties hebben expliciete processen om risico’s te identificeren, te beoordelen en consistent te beheren, allemaal op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Wanneer materiële onderwerpen in de strategie worden geïntegreerd, ligt het voor de hand om de relevante risico’s in verband met deze onderwerpen op te nemen. Maar vergeet niet; wees bij het identificeren van deze risico’s nauwkeurig. Een materieel onderwerp is geen risico op zich. Materiële onderwerpen zijn slechts relevante onderwerpen voor de organisatie. Om deze risico’s op een intelligente manier te managen, moeten organisaties in kaart brengen welke risico’s gerelateerd zijn aan het materiële onderwerp. De toegevoegde waarde van de risicobeoordeling is optimaal wanneer alle risico’s die met alle elementen van de strategie samenhangen worden meegenomen. Daarom kan de risicobeoordeling een nuttig instrument zijn om de materiële onderwerpen vanuit een ander perspectief te onderzoeken en om alle relevante elementen voor de organisatie te identificeren.

Met andere woorden, de uitkomst van de materialiteitsbeoordeling geeft inzicht in de positieve en negatieve impact van materiële onderwerpen die door interne en externe belanghebbenden zijn geïdentificeerd. Door de aanpak van de organisatie ten aanzien van deze onderwerpen te integreren in de strategie, biedt het organisaties de mogelijkheid om de strategie uit te voeren en tegelijkertijd de juiste focus op alle materiële onderwerpen te waarborgen. Risicomanagement versterkt de uitvoering van de strategie door het creëren van een andere visie en meer inzicht in de risico’s die verbonden zijn aan die strategie (en dus materiële onderwerpen).

De trilogie van strategie, materialiteit en risico stelt de organisatie in staat om te focussen, te managen en te beschermen wat echt belangrijk is.

Kortom, we hebben de potentiële voordelen van de integratie van materialiteit in de strategie en het gebruik van risicomanagement uitgewerkt om de risico’s verbonden aan materiële onderwerpen te begrijpen. Het begrijpen van de ‘waarom’ is een belangrijke eerste stap voor organisaties. De volgende uitdaging is ‘hoe’ het te doen! In het laatste blog van onze tetralogie lichten we de stappen die organisaties kunnen nemen om materialiteit op een duurzame manier in de strategie in te bouwen nader toe!

Auteurs: Anniek Bakker & Lot Elshuis.

Ben je opzoek naar ondersteuning op het gebied van materialiteit voor jouw bedrijf? Wij kunnen je helpen! Stuur een mailtje naar Daniek of Lot, of geef ons een belletje.

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, recente blogs en evenementen met onze periodieke online nieuwsbrief (3-4x per jaar)!