De potentie van materialiteit: deel 2 (de impact van COVID-19 op materialiteit)

In het eerste deel van onze tetralogie over materialiteit bespraken we de herziening van de universele richtlijnen van het Global Reporting Initiative (GRI) en haar potentie. GRI adviseert elke twee of drie jaar de belangrijkste onderwerpen van je organisatie te identificeren met behulp van een materialiteitsanalyse. In deel 2 van de tetralogie gaan we dieper in op het nut van deze analyse. Waarom zou je een materialiteitsanalyse uitvoeren en zelfs een eerder uitgevoerde analyse opnieuw beoordelen?

De wereld om ons heen is constant in verandering. Deze veranderingen hebben niet alleen invloed op de positie die een organisatie inneemt, maar ook de manier waarop stakeholders de activiteiten van een organisatie waarnemen. Een voorbeeld hiervan is het toenemende gevoel van onderlinge verbondenheid waarin technologie een grote rol speelt. Nu we relatief makkelijk bekend raken met activiteiten van organisaties die aan de andere kant van de wereld worden uitgevoerd, wordt transparantie voor veel organisaties een steeds belangrijker onderwerp.

Een materialiteitsanalyse helpt ons bij het begrijpen van deze veranderende wereld en de bijbehorende veranderende percepties van stakeholders. Het (opnieuw) beoordelen van de materiële onderwerpen is dan ook belangrijk om ervoor te zorgen dat de organisatie op basis van actuele informatie haar koers kan bepalen. Het helpt bij het identificeren en prioriteren van de onderwerpen die voor de organisatie het belangrijkst zijn om te controleren en naar te handelen indien nodig.

Voor de meeste organisaties vallen pandemieën nauwelijks binnen hun controle of invloedssfeer. Het zijn de gevolgen van COVID-19 die de organisatie significant beïnvloeden. Wat mensen of organisaties kunnen beïnvloeden is de manier waarop ze omgaan met de gevolgen. Het is daarom niet zo dat pandemieën als materieel thema moeten worden opgenomen in een analyse, maar eerder de manier waarop men hiermee om zou kunnen of moeten gaan. Dit heeft ons bijvoorbeeld doen kijken naar onderwerpen als ‘Gezondheid en Welzijn’ of ‘Digitalisering’ sinds COVID-19 ons laptopverbruik flink heeft verhoogd.

Deze onderwerpen zijn niet ‘nieuw’. Zo heeft de Nederlandse overheid door COVID-19 een lijst gepubliceerd van vitale beroepen met functies die cruciaal zijn voor de samenleving. Nu wisten we al dat zorgverleners en leraren – de zogenaamde vitale beroepen – belangrijk waren in onze maatschappij, maar nu wordt hun belang en (financiële) onderwaardering steeds evidenter. Dit is ook het geval bij de thema’s ‘Gezondheid en Welzijn’ en ‘Digitalisering’; deze waren altijd al belangrijk, maar door COVID-19 hebben deze onderwerpen een andere lading gekregen.

Het gaat dus om onderwerpen die al voorkomen in eerdere materialiteitsmatrixen. Voor een foodretailer zijn onderwerpen als ‘Productveiligheid en -Kwaliteit’ of ‘Gezondheid en Welzijn’ al vaak in de rechterbovenhoek getoond – wat betekent dat het een belangrijk onderwerp is voor die organisatie. Voor een bouwbedrijf zijn dit veelgenoemde onderwerpen als ‘Veiligheid en Beveiliging’, ‘Risicomanagement’ en ‘Digitalisering’.

Wij geloven niet dat de uitdaging ‘m zit in de nieuwe onderwerpen die naar voren zijn gekomen tijdens de crisis, maar in de manier waarop organisaties reageren op al eerder geïdentificeerde onderwerpen.

In andere woorden, de onderwerpen in de materialiteitsmatrix van een organisatie moeten opnieuw worden geëvalueerd om te zien of COVID-19 het toepassingsgebied en mogelijk ook de managementprocessen heeft beïnvloed. De KPMG’s 2020 CEO outlook laat zien dat de meeste organisaties zich blijven richten op al eerder vastgestelde onderwerpen, maar met een “vernieuwde” insteek. Een onderwerp als ‘Talent aantrekken en Behouden’ blijft belangrijk, maar betreft nu ineens ook talent in het buitenland vanwege de werkprocessen op afstand. Op dezelfde manier vermelden CEO’s dat ze zullen blijven voortbouwen op digitale samenwerking en communicatiemiddelen, waardoor een onderwerp als ‘Digitalisering’ wordt verbreed.

In het derde deel van onze tetralogie over materialiteit – De potentie van materialiteit: Deel 3 (de afstemming met strategie en risico’s –  zullen we dieper in het managementproces duiken met betrekking tot jouw materiële onderwerpen. Maar ook in het belang van het integreren van materialiteit in de organisatie, dat verder gaat dan het publiceren ervan. Kortom: stay tuned!

Auteur: Lot Elshuis.

Ben je opzoek naar ondersteuning op het gebied van materialiteit voor jouw bedrijf? Wij kunnen je helpen! Stuur een mailtje naar Daniek of Lot, of geef ons een belletje.

Blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, recente blogs en evenementen met onze periodieke online nieuwsbrief (3-4x per jaar)!